Hội thảo “Đánh giá tình hình thực thi Luật Cạnh tranh Việt Nam và định hướng hoàn thiện” tại Hà Nội 07-11-2016

Hội thảo “Đánh giá tình hình thực thi Luật Cạnh tranh Việt Nam và định hướng hoàn thiện” tại Hà Nội

Ngày 04 tháng 11 năm 2016 tại Hà Nội, với sự tài trợ của Công ty TNHH Posco Việt Nam và Tổng công ty Cổ phần Bia rượu nước giải khát Sài Gòn (Sabeco), Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công Thương) đã tổ chức hội thảo “Đánh giá tình hình thực thi Luật Cạnh tranh Việt Nam và định hướng hoàn thiện” nhằm tuyên truyền pháp luật cũng như tiếp nhận ý kiến đánh giá của cộng đồng doanh nghiệp, các chuyên gia nghiên cứu, các cơ quan, tổ chức liên quan về tình hình thực thi Luật cạnh tranh tại Việt Nam giai đoạn 2005-2016, đồng thời thảo luận về định hướng và giải pháp cụ thể trong việc hoàn thiện pháp luật cạnh tranh trong thời gian tới.

             Tham dự hội thảo có ông Nguyễn Phương Nam – Phó Cục trưởng Cục Quản lý cạnh tranh (QLCT); PGS.TS Phạm Tất Thắng - Nghiên cứu viên cao cấp, nguyên Giám đốc Trung tâm Thông tin – Bộ Công Thương; Luật sư Trần Hữu Huỳnh, Chủ tịch Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam; TS. Võ Trí Thành, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý Kinh tế Trung ương cùng với hơn 150 đại biểu từ các cơ quan quản lý nhà nước, hiệp hội, các doanh nghiệp, giảng viên các trường Đại học và các cơ quan báo chí, truyền thông trong nước.

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Nguyễn Phương Nam - Phó Cục trưởng Cục QLCT cho biết, Luật Cạnh tranh được coi là đạo luật xương sống của nền kinh tế thị trường. Việc ban hành Luật Cạnh tranh đã tạo hành lang pháp lý quan trọng nhằm duy trì môi trường cạnh tranh bình đẳng, công bằng; đảm bảo lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng và tăng cường hiệu quả kinh tế. Tại Việt Nam, Luật Cạnh tranh được ban hành năm 2004 và bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2005. Tuy nhiên, sau quá trình hơn 10 năm thực thi, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, một số quy định của Luật cạnh tranh đã phát sinh những vướng mắc, bất cập. Việc xây dựng hệ thống pháp luật đảm bảo cạnh tranh minh bạch, bình đẳng giữa các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế là một trong những nội dung quan trọng đã được đề cập trong văn kiện của Đảng nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Vì vây việc xây dựng và ban hành Luật Cạnh tranh được coi là trụ cột trong hệ thống pháp luật kinh tế công, là Hiến pháp của kinh tế thị trường như cách ví của các nhà khoa học cho thấy tầm quan trọng của Luật Cạnh tranh trong đời sống kinh tế.

Vừa qua, tại kỳ họp thứ 1, Quốc hội khóa XIV đã đưa dự án Luật Cạnh tranh sửa đổi vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2017. Trên cơ sở đó, Chính phủ đã ban hành Quyết định giao cho Bộ Công Thương là cơ quan chủ trì soạn thảo.

Nhìn lại quãng thời gian mười năm kể từ khi Luật Cạnh tranh được ban hành và thực thi, ông Phùng Văn Thành, Phó trưởng phòng Điều tra vụ việc hạn chế cạnh tranh, Cục QLCT cho biết, so với nhiều quốc gia trên thế giới, Luật Cạnh tranh của Việt Nam được ban hành chưa lâu và các CQCT của Việt Nam cũng còn rất non trẻ, cần có thời gian xây dựng và củng cố bộ máy hoạt động, đào tạo nhân lực. Tuy nhiên, kết quả đạt được trong công tác điều tra đối với các hành vi hạn chế cạnh tranh của Cục QLCT kể từ khi Luật Cạnh tranh được ban hành và có hiệu lực cũng rất đáng khích lệ.

Cụ thể tính đến nay, Cục QLCT đã tổ chức điều tra 08 vụ việc hạn chế cạnh tranh, trong đó đã chuyển 05 hồ sơ vụ việc sang HĐCT để xử lý theo quy định của pháp luật. Thông qua quá trình điều tra, xử lý 08 vụ việc hạn chế cạnh tranh, với gần 70 doanh nghiệp bị điều tra, các CQCT đã ra quyết định xử lý, thu về ngân sách nhà nước tổng số tiền phạt và phí xử lý vụ việc cạnh tranh gần 5,5 tỷ đồng. Mặc dù trong các vụ việc này ngoài hình thức xử phạt tiền, không có hình thức xử phạt bổ sung và/hoặc biện pháp khắc phục hậu quả nào được áp dụng, nhưng Cục QLCT và Hội đồng cạnh tranh cũng đã đưa ra một số khuyến nghị đối với các doanh nghiệp, hiệp hội và các cơ quan quản lý nhà nước về việc tuân thủ pháp luật cạnh tranh, tránh thực hiện các hành vi vi phạm tương tự trong tương lai.

Tính đến hết năm 2015, Cục QLCT đã thụ lý 28 vụ việc thông báo TTKT và nhiều vụ việc tham vấn khác cả trước và trong quá trình các doanh nghiệp thực hiện TTKT

Trong hơn 10 năm thực thi các quy định về chống các hành vi cạnh tranh không lành mạnh (CTKLM), tính đến hết năm 2015, Cục QLCT đã tiếp nhận hơn 300 khiếu nại, tiến hành điều tra tổng số 158 vụ và ra quyết định xử phạt trong 150 vụ đã điều tra. 

Luật sư Trần Hữu Huỳnh, Chủ tịch Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam thẳng thắn cho rằng, sau 10 năm thực thi luật, số lượng vụ việc vi phạm cạnh tranh lành mạnh được giải quyết còn khá ít. Bên cạnh lý do về thể chế, thủ tục, luật sự Huỳnh cho rằng, còn có nguyên do chưa thu hút được niềm tin của doanh nghiệp (DN), trong khi người dân hầu như không khiếu nại, ngoài những việc ảnh hưởng quyền người tiêu dùng, còn DN thì tự thỏa thuận, đi đêm với nhau. Ông Huỳnh cũng nhìn nhận, Hội đồng cạnh tranh toàn thành viên không chuyên nghiệp là không thể được, vì hạn chế về thời gian và kinh nghiệm, nên phải xem lại tỷ lệ chuyên gia mang tính chuyên nghiệp nhiều hơn trong Hội đồng.

Cũng trong hội thảo, PGS.TS. Phạm Tất Thắng, nghiên cứu viên cao cấp của Bộ Công Thương cho rằng, Nhiệm vụ của hệ thống luật pháp về cạnh tranh là phải đặt toàn bộ cộng đồng doanh nghiệp trong môi trường cạnh tranh bình đẳng, không phân biệt đối xử và phát huy tối đa quan hệ thị trường để có được sự chọn lọc tự nhiên, đào thải các doanh nghiệp yếu kém.

Đối tượng điều chỉnh của Luật Cạnh tranh là doanh nghiệp. Tuy nhiên, người điều hành và quyết định phương hướng hoạt động của doanh nghiệp lại là người chủ của doanh nghiệp đó. Chính vì vậy, doanh nhân mới là gốc rễ của cạnh tranh. Một hệ thống luật pháp cạnh tranh đúng đắn phải phát huy được tính sáng tạo của doanh nhân, tạo điều kiện thích hợp để doanh nhân tận dụng tối đa lợi thế cạnh tranh của họ trên thương trường, nhạy bén nắm bắt được cơ hội kinh doanh và đưa ra những quyết định tinh tế trong phân tán sự rủi ro. Như vậy, một luật cạnh tranh đúng là phải hướng về con người, cởi trói cho thương nhân và kích thích sự sáng tạo trong con người thương nhân. Mặt khác, Luật Cạnh tranh lại phải trừng trị kịp thời những ý đồ và những hành động bẩn thỉu của một số thương nhân.

TS. Võ Trí Thành, Nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho rằng, sự ra đời và thực thi của Luật Cạnh tranh năm 2005 đã có những bước tiến trong hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường (KTTT), đánh một dấu mốc quan trọng trong quá trình Việt Nam thực sự là nền KTTT. Ông Thành cũng khẳng định, Luật cạnh tranh của Việt Nam khá tốt, bao trùm vấn đề cơ bản nhất, trong luật một số nước không có đó là hành vi cạnh tranh không lành mạnh. Để đảm bảo cho một cơ quan (tổ chức), thực thi có hiệu quả (hiệu lực) thì phải đảm bảo 3 nguyên tắc là quyền lực, năng lực, chuyên trách chuyên nghiệp.

Kết thúc hội thảo, Ông Nguyễn Phương Nam, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Cạnh tranh bày tỏ hy vọng giữa năm 2018, Việt Nam sẽ xây dựng hoàn thiện được Luật Cạnh tranh tương đối hoàn chỉnh theo hướng tiệm cận với quy định pháp luật quốc tế nói chung và phù hợp với quá trình hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay.

Hội thảo là một diễn đàn để các diễn giả, nhà nghiên cứu, giới học giả và cộng đồng doanh nghiệp trao đổi, thảo luận nhằm chỉ ra những vướng mắc trong các quy định của Luật Cạnh tranh, gây bất cập trong quá trình tuân thủ, thực thi để từ đó xây dựng các định hướng khắc phục và hoàn thiện Luật Cạnh tranh trong thời gian tới.

         Ý kiến của các chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp tại buổi Hội thảo sẽ được Cục Quản lý cạnh tranh ghi nhận, tiếp thu trong quá trình xây dựng dự Luật nhằm đảm bảo Luật Cạnh tranh sửa đổi sẽ khắc phục được những vấn đề tồn đọng, phù hợp với xu hướng hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, đồng thời phản ánh nguyện vọng chính đáng của doanh nghiệp.

  • Tags:

Tìm từ ngày

Tìm đến ngày